[Skład katedry] Katedra Geotechniki Zachodniopomorskiego Uniwerstytetu Technologicznego w Szczecinie
M. Tarnawski  

dr hab. Marek Tarnawski

Zakład Geologii Inżynierskiej i Hydrogeologii

 


e-mail:
m.tarnawski@geoprojekt.szczecin.pl

 

 

    W 1973 roku ukończyłem z wynikiem bardzo dobrym Wydział Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Wrocławskiego uzyskując tytuł magistra geologii. We wrześniu 1973 r. rozpocząłem pracę w szczecińskim Wydziale Geologiczno-Inżynierskim Przedsiębiorstwa Geologiczno-Fizjograficznego i Geodezyjnego Budownictwa "Geoprojekt" z siedzibą w Warszawie jako tzw. technik dozoru geologicznego. W pierwszych latach pracowałem głównie w terenie poznając metodykę prowadzenia prac polowych (wiercenia, sondowania typu SPT, CPT, DPSH i ITB-ZW, presjometr Ménarda, wykopy badawcze, kartowanie geologiczne itd.), a także problemy organizacji i bezpieczeństwa pracy. Po zdaniu stosownych egzaminów w 1975 r. uzyskałem uprawnienia do dozoru geologicznego prac polowych, natomiast w 1977 r. uprawnienia CUG nr VII upoważniające do projektowania, prowadzenia i dokumentowania badań geologiczno-inżynierskich.

    Doświadczenia i wiedza nabyte podczas pierwszych kilku lat pracy pozwoliły na zajęcie się, niejako w wolnych chwilach, działalnością naukową. Od 1979 roku ukazywać się zaczęły w fachowych pismach i wydawnictwach moje pierwsze artykuły. Dotyczyły one oczywiście dziedziny którą się zajmowałem, czyli geologii inżynierskiej, zarówno w ujęciu generalnym (np. zasady geologiczno-inżynierskiej oceny terenów dla potrzeb planowania przestrzennego, interpretacja wyników sondowań) jak i regionalnym (Pomorze Zachodnie ze szczególnym uwzględnieniem gruntów organicznych). Te ostatnie zainteresowania zaowocowały napisaniem pracy doktorskiej pt. "Inżyniersko-geologiczna charakterystyka gruntów organicznych doliny Dolnej Odry", którą obroniłem w 1984 r. w Uniwersytecie Warszawskim.

    Także pod koniec lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku zainteresowałem się badaniami presjometrycznymi. Sprzęt ten został sprowadzony do Szczecina przez nieżyjącego już mgr F. T. Skałę. Szansą na dłuższy, stały kontakt z realizacją presjometrycznych badań polowych i nabycia doświadczeń w interpretacji ich wyników był wyjazd (wraz z dwoma wiertaczami i sprzętem) na kontrakt eksportowy do Iraku w 1982 r. W ramach tego samego kontraktu pracowałem później jako dokumentator w Finlandii. Zaowocowało to m.in. ugruntowaniem znajomości języka angielskiego, w tym fachowego słownictwa.

    Po powrocie do kraju moje zainteresowania naukowe coraz ściślej wiązały się z tą specyficzną metodą badawczą jaką są badania presjometryczne. Od 1983 r. do dziś napisałem 12 artykułów (w tym dwa w prestiżowych Archives of Hydro-Engineering and Environmental Mechanics i Archives of Civil Engineering) oraz jeden skrypt na ten temat. Oczywiście zajmowały mnie także inne zagadnienia, na przykład mapy geologiczno-inżynierskie (czy szerzej-rejonizacja) oraz związki geologii inżynierskiej i geotechniki.

    Nadmienić należy, że w okresie pracy zawodowej do 1991 r. moim głównym zajęciem była realizacja rutynowych badań w firmie "Geoprojekt": opracowywanie bądź weryfikacja setek dokumentacji geologiczno-inżynierskich, geotechnicznych (technicznych badań podłoża), opinii, ekspertyz itp.

    Gdy po przemianach ustrojowych załamał się rynek na prace geologiczne wraz z grupą kolegów podjęliśmy działania zmierzające do uratowania szczecińskiego "Geoprojektu". W efekcie od stycznia 1993 r. rozpoczęła działalność Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Przedsiębiorstwo Geologiczne "Geoprojekt Szczecin". Zostałem wówczas dyrektorem tej firmy i jestem nim do dziś. Przemyślenia związane z tą moją nową funkcją także znalazły swoje odbicie w (dwóch) publikacjach na temat optymalnego wyposażenia i zasad działania przedsiębiorstwa geotechnicznego. Mam prawo sądzić, że po piętnastu latach działalności pod moim kierownictwem "Geoprojekt Szczecin" należy do grupy najlepszych w Polsce firm tej branży.

    Oczywiście w trakcie tych piętnastu lat nie ograniczałem się do kierowania przedsiębiorstwem. Opiniowałem np. dwie normy geotechniczne. Uczestniczyłem w licznych sympozjach i spotkaniach zawodowych, a także organizowałem i kierowałem stoiskiem na targach "Geologia" w Warszawie. Byłem jednym z inicjatorów, a następnie członkiem tzw. Komisji Wspólnej Geologów i Geotechników, efektem działania której było załagodzenie sporów i podjęcie wspólnych działań tych dwóch zwaśnionych przedtem grup zawodowych. Moja aktywność zawodowa i naukowa została zauważona przez Przewodniczącego Komisji Dokumentacji Geologiczno Inżynierskich przy Ministrze Środowiska, której członkiem zostałem na początku 2007 r., a także przez organizatorów międzynarodowego sympozjum "50 lat Presjometru", które odbyło się w 2005 r. pod Paryżem, gdzie zostałem poproszony jako przedstawiciel Polski do komitetu naukowego.

    W owym czasie zaawansowana już była praca nad moją monografią "Zastosowanie presjometru w badaniach gruntu". Książka ta ukazała się w maju 2007 r. nakładem PWN. Praca ta stanowi kompedium współczesnej wiedzy na temat stosowalności presjometrycznych badań gruntu. Wykorzystałem w niej bogatą literaturę, ale także zebrałem wyniki własnych badań i doświadczeń, mianowicie:

  • opisałem właściwe (dla uzyskania optymalnej jakości badań) metody realizacji polowych badań presjometrycznych,
  • sformułowałem i przedstawiłem zasady oceny jakości wyników badań,
  • opisałem wyniki własnych badań związków pomiędzy parametrami presjometrycznymi,
  • opracowałem (przy współpracy z programistą) i opisałem jedyny polski program komputerowy do interpretacji wyników badań presjometrycznych,
  • podałem liczne przykłady obliczeń pozwalających na praktyczne zapoznanie się z zastosowaniem badań presjometrycznych do projektowania posadowień,
  • zwróciłem uwagę na nie zauważony dotąd problem nieciągłości wyników obliczeń osiadań przeprowadzonych różnymi metodami,
  • przedstawiłem wyznaczone przeze mnie związki korelacyjne z wynikami innych badań,
  • zaproponowałem kilka możliwości wykorzystania badań presjometrycznych dla rejonizacji geologiczno-inżynierskiej,
  • podałem oparte na własnych doświadczeniach zasady programowania badań na potrzeby rutynowych prac geotechnicznych i geologicznych.